Zaman Gazetesi'nin haberine göre tabii bu hengâme içinde gribe karsi faydasi tartisilmayan seyler de var. Mesela kirk yillik tavuk çorbasi bir anda kiymete biniverdi. Tabii üzerine bol miktarda aciyla!

Türk mutfaginda hangi yöreye gidilirse gidilsin aci tatlarin edindigi ayricalikli yeri görmek hiç de zor degil. Faydalari ise saymakla bitmez. Hepimizin korkulu rüyasi grip salginindan sonra, acinin sofralarimizdaki yeri biraz daha perçinlenecege benziyor. Peki damak tadimiz açisindan yeri degisilmez olan acinin faydalari nelerdir ve aciyi neyle, nasil yemeliyiz?

Beslenme uzmani Nil Sahin Gürhan özellikle çorbada, salatada ve hatta pilavda bile kullandigimiz kirmizi aci biberin birçok faydasi oldugunu söylüyor. Kirmizibiberin içinde bulunan ve ona rengini veren maddeler, bagisiklik sistemini güçlendiriyor ve içindeki C vitamini de demir emilimini artiriyor. Kansizliga iyi geliyor. Içindeki A ve C vitaminleri metabolizmanin hizlanmasina katki sagliyor. Nil Sahin Gürhan, gribe karsi sivi alinmasinin çok önemli oldugunu, aci yemenin su tüketimini de artiracagini söylüyor. Ayrica Gürhan, aldigimiz gidalardaki aciyi bir anda artirmak yerine, azar azar sürekli alinmasini tavsiye ediyor ve tek basina tüketmek yerine yemeklerin ya da salatanin içinde yenilmesini öneriyor. Acinin mideye iyi geldigine dair söylentiler olsa da, midesinden rahatsizligi olanlarin aci yerken biraz daha dikkatli olmalarinin da faydali olacagini söylüyor.

Yemekte aci, yaninda aci salata

Yüzlerce baharatin bulundugu ülkemizde aci sadece yemeklerimizde yer almiyor. Birbirinden çesitli baharatlarla yapilan soslar ve salatalari da sofralarimizdan eksik etmiyoruz. Istanbul Fatih'teki Akdeniz Hatay Sofrasi, acinin her türlüsünü çok rahat bulabileceginiz bir mekân. Özellikle kurutulmus kirmizibiber kullanilarak yapilan birbirinden güzel aci sos ve salatalar hem mideye, hem de göze hitap ediyor. Belki yolunuz düser dedik ve bu lezzetlerden bazilarini size tanitmak istedik:

Cevizli muhammara:

Kahvaltida tüketilen bu aci sos, özellikle sicak tutmasiyla kis için birebir. Ceviz içi, kurutulmus kirmizi biber, zeytinyagi ve nar eksisi karistirilarak elde edilen bu sos, hastaliklara karsi müthis bir kalkan.

Asur:

Bugday, kurutulmus kirmizibiber ve haslanmis kuzu gerdani dövülerek yapiliyor. Üzerine kimyon ve tereyagi dökülerek servis ediliyor. Lezzetli olmasinin yaninda bir o kadar da saglikli.

Baharatli, zeytinyagli kahvaltilik sos : Zeytinyagiyla servis edilen ve kahvaltida tüketilen bu baharat, yesil zahter, kavrulmus bugday, sumak, nohut ve susam, tas degirmende ögütülerek elde ediliyor.

Soslu zahter salatasi:

Yesil zahter, yesil sogan, maydanoz, kirmizibiber dogranip, üzerine yesil zeytin ilave edilerek nar eksisi ve zeytinyagiyla servis edilen bu salata hem sofralari renklendiriyor, hem de saglikli beslenmenize katki sagliyor.

Zengin sosu:

Kurutulmus kelle bas (kirmizi) biber dövülerek büyük biçakla ince ince dogranir, içine kuru sogan, nane, zahter (dag kekigi), tuz ve zeytinyagi koyularak bu karisim elde edilir.

Soslu biberli ekmek:

Sicak lavas ekmegi üzerine zeytinyagi, biber salçasi, feslegen, zahter karisimindan elde edilen sos sürülerek servis edilir.

Baharat:

Kirmizi pul biber, toz biber, kimyon, karabiber, kurutulmus zahter.

***

Hangi yiyeceklere hangi aci baharatlar?

Gurme Mehmet Yasin:

Kisiden kisiye degisse de ben kurufasulye gibi bakliyatlarda kirmizibiberin, çorbalarda karabiberin kullanilmasi taraftariyim. Özellikle de tavuk suyu ve sehriye çorbasinda. Tavuk suyu çorbanin gribe iyi geldiginin neredeyse bilimsel olarak açiklamasi var, karabiberle takviye edildiginde de daha faydali oluyor. Ezogelin ve mercimekte ise kirmizibiber tercih edilebilir. Acinin dozu ise tamamen subjektif bir ölçüdür, kisinin kendi istegine göre degisir. Salatalarda ise ezme gibi kasik salatalarda ben kirmizi pul biberi tercih ederim. Çoban salatada aci yesil biber. Yesil yaprakli salatalarda ise aciyi pek tercih etmiyorum.

Gurme Ayfer Ünsal:

Kurufasulyenin ve lahmacunun içine pul biber harika olur. Ayni sekilde mercimek ve ezogeline de kirmizibiber yakisir. Aci konusunda yanlis bildiklerimiz var. Mesela kirmizibiber salçasi öyle her seye gitmez. Güney tarafinin yaptigi pirinci çok, eti az dolmalar ya da kisir biber salçasiz olmaz. Çünkü biber salçasi bulgura çok yakisiyor. Ancak her yemege biber salçasi koymak dogru degil. Karabiberle kirmizibiber de tamamen farkli seylerdir. Karabiber acilik vermez. Ben karabiberin sadece kokusu için kullanilmasi taraftariyim, acisi için degil. Çok iyi lezzet alanlar bunu fark eder.