Türkiye’deki issiz sayisi resmi rakamlara göre 3 milyon 400 bin. Ancak reel issizlerin 6 milyon civarinda oldugu tahmin ediliyor.
Bu durumun, issizlerin seçmen davranislarini da degistirmesi bekleniyor. Issizlik haritasini çikaran A&G Arastirma Sirketi’nin sahibi Adil Gür’e göre seçimlerde belirleyici olan ekonomi. Issizlik süresi arttikça mutlaka parti tercihleri de degisecek
A&G Arastirma Sirketi, Demokratik Sol Parti (DSP) için 20-30 Ocak tarihleri arasinda 42 ilde 3 bin 216 issizle gerçeklestirdigi görüsmelerde Türkiye’nin issizlik haritasini çikardi.
| NE ZAMAN ISSIZ KALDILAR? |
Krizden dolayi isten çikarildi: Yüzde 18.3
Daha önceki dönemde isten çikarildi: Yüzde 4.0
Krizden dolayi isyeri iflas etti: Yüzde 11.4
Krizden önce isyeri iflas etti: Yüzde 3.6
Kriz döneminde sözlesme bitti: Yüzde 10.5
HER 100 ISSIZDEN 75’I VASIFLI
Arastirma, issizlerin büyük bölümünün meslek sahibi kisilerden olustugunu ortaya koydu.
Vasifli isçi, zanaatkâr: Yüzde 50.2
Kalifiye olmayan vasifsiz: Yüzde 24.9
Üniversite mezunu vasifli: Yüzde 24.9
YARDIMLARLA AYAKTALAR
Issizlerin yüzde 41.7’si evde ikinci bir çalisan olmadigini belirtirken, “Evet var” diyenlerin orani 58.3 olarak belirlendi.
Issizlerin geçim kaynaklari ise söyle:
Aile destegi: Yüzde 50.1 Es dost yardimi: Yüzde 21.2 Yan geliri var: Yüzde 19.3 Belediye yardimi: Yüzde 7.9 Issizlik maasi: Yüzde 4.3 Emekli maasi: Yüzde 3,0
BIR YILDA REKOR ARTIS
Deneklere ne kadar süredir issiz olduklari da soruldu. Verilen yanitlarda, son bir yilda issiz kalanlar yüzde 22.3 ile ilk sirayi aldi. Bunu yüzde 20 ile son alti ay izledi. Bes yildan fazla süredir issiz kalanlarin orani ise yüzde ise 12.8. |
Bugüne kadar issizlik ve issizlerin sorunlari hakkinda yapilan en kapsamli arastirmalardan biri olan “Is arayan issiz kim? Sosyo- Ekonomik Demografisi” baslikli anket Türkiye’deki issizlerin sorunlarina mercek tutacak.
Çarpici sonuçlar ortaya koyan arastirmaya göre, issizlerin yüzde 74.7’sinin hiçbir sosyal güvencesi yok. Katilimcilarin yüzde 22.3’ü, alti veya bir yildir issizken, yüzde 12.8’i bes yildan daha uzun süredir is bulamadigini söylüyor.
SEÇMEN TERCIHLERI MUTLAKA DEGISECEK
Arastirmayi yapan A&G Arastirma Sirketinin Sahibi Adil Gür, Türkiye’de iki tip issiz oldugunu belirterek, bunlari ‘Acil is bulmaliyim diyen gerçek magdurlar’ ve ‘Iyi bir is firsati olursa çalisirim diyenler’ seklinde siraladi.
Gür, “O nedenle issizlik rakamlari dagin görünen yüzü. Gerçek issiz sayisi öngörülen rakamlarin çok üzerinde” dedi. Ekonomik krizin gelecek seçimleri belirleyecek unsur olduguna isaret eden Gür, seçmen davranislarini kestirmenin zor oldugunu vurguladi. Gür, “Issizlik süresi arttikça, issizin parti tercihlerinde de önemli degisimler olacak. Ne krizi yönetmekle sorumlu iktidar ne de muhalefet sorunu asmak için ortaya proje koyamiyor. Bu durum, issizlerin ruh halini daha da bozuyor” diye konustu.
ISSIZLIK NEDENI KRIZ
Arastirmada, katilimcilara ‘Neden issiz kaldiklari’ da soruldu. Verilen yanitlarda, son dönemde yasanan ekonomik kriz ilk sirada yer aldi. Son alti ayda erkeklerin kadinlara oranla daha fazla isten çikartildiklari da arastirmanin bir baska sonucu. Kadin çalisanlarin issiz kalmalarinda ise maas azligi ve kisisel nedenlerin etkili oldugu belirlendi.
HIÇBIR SOSYAL GÜVENCELERI YOK
Anketin en çarpici bölümlerinden biri de issizlerin sosyal güvencesinin olup olmadiginin sorgulanmasi oldu. Buna göre, issizlerin yüzde 74.7’sinin herhangi bir sosyal güvencesi yok. ‘Sigortam var diyenler’ içerisinde ise esi üzerinden sigortali olan issiz kadinlar agirlikta.
Katilimcilara Issizlik maasi alip almadiklari da soruldu. Deneklerin yüzde 93.3’lük bölümü “Hayir issizlik maasi almiyorum” yanitini verirken, yüzde 6,7si “evet” dedi.
TÜIK RAKAMLARI IÇ AÇICI DEGIL
TÜRKIYE’DE 2008’in ikinci yarisindan sonra büyüyen issizlik orani 2009 yili baslarinda yüzde 16’yi asarak Cumhuriyet tarihinin rekorunu kirdi. Bu oranla Türkiye issizligin dünyada en yüksek oldugu 5 ülke arasina girdi. Son TÜIK anketinde ise bu rakam ancak yüzde 13.1’e geriledi. Asil sorun ise genç nüfustaki issizlik. Zira 18-25 yas arasi issizlik orani yüzde 25’in üzerinde. Yani dört gençten biri issiz. Ülke genelinde hiçbir sosyal güvencesi olmayan yoksullara devlet tarafindan verilen Yesil Kart sayisi da 10 milyonu asti.