Cep telefonlari vücudumuzu nasil etkiliyor?

Bugün dünyada yaklasik üç milyar kisi cep telefonu kullaniyor; 2003'teyse bu sayi bir milyar dolayindaydi.

Kategori	: Cep telefonu
Yorum Sayısı	: 0
Okunma	: 1309
Tarih	: 08 Mart 2010, 17:56

12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

Önce telsiz telefon, sonra "walky talky"lerle gelisen teknoloji, 15-20 yil önceki basit ve 1 kilogramlik cep telefonlarinin ardindan, bugün bir dizi islevli (telefon konusmasi, internet baglantisi, radyo ve müzik çalma, fotograf ve video çekme, takvim, ajanda, çalar saat gibi) 100 gram hafiflikteki telefonlari üretti ve bunlar neredeyse ayrilmaz parçamiz olarak günlük yasamimiza girdi. Baslangiçta mesaj göndermek ve haberlesmek için kullanilmasi düsünülmüs olan cep telefonlari, islevlerinin iyice artmasi ve fiyatlarin gitgide düsmesiyle, ücretsiz kontör eklemeleri gibi çekici uygulamalarla, hem evlerde ve hem de isyerlerinde gerekli gereksiz, daha sik ve çok uzun konusmalar yapilmasina yol açti. Özellikle ülkemizde çogumuz, yollarda, istasyonlarda, duraklarda, bekleme salonlarinda, tren ve vapurlarda beklerken cep telefonlarimiza sarilip uzun uzun konuyor ve yazismalar yapiyor, müzik dinliyoruz. Ev ye is yerlerimizde de çok kez cep telefonu elimizden düsmüyor.

Cep telefonlarindan yayilan elektromanyetik ilgalar vücudumuzdaki dokulari ve dolayisiyla sagligimizi nasil etkiliyor? Bu konuda bugün bilimin eristigi düzeyde ne gibi bulgular ve bunlardan türetilebilecek ne gibi önlem ve öneriler var?

Cep telefonlarindan yayilan elektromanyetik dalgalarin sagliga olumsuz etkileriyle ilgili (kanser olusturdugu gibi) çesitli savlar zaman zaman medyada ve birçok internet sayfasinda yer aliyor ve tartisiliyor. Bu yazida, bilim dünyasinda, yogun olarak arastirila gelen ve sayisiz bilimsel yayinin yapildigi "cep telefonlarinin yaydigi dalgalarin vücudumuza etkisi", konuya yabanci okurlar için açiklaniyor ve yapilmakta olan bilimsel arastirmalardan bugüne kadar elde edilen bulgular, önlem ve öneriler özetleniyor.

Isil Etkiler

Cep telefonlarindan yayilan elektromanyetik dalgalarin, girdikleri dokulara enerjilerini aktararak onlarin isisini artirdigi artik kanitlanmis bilimsel bir gerçek. Asiri isi artimi ise dokularin islevlerini bozabiliyor. Uluslararasi bilimsel kurulun (ICNIRP) ve Dünya Saglik Örgütünün (WHO) saptadigi ilgili "sinir degerler", dokulardaki bu isil etkilere dayaniyor.

Isil Olmayan Etkiler

Cep telefonlarindan yayilan elektromanyetik dalgalarin vücut dokularinda isi artimindan baska etkileri de olabiliyor. Özel durumlarda, dokularda belirgin bir isi artisi olusturmadan, büyük moleküllerde, hücre zarlarinda ya da hücre organellerinde bunlarin normal islevlerini bozan isil olmayan olumsuz etkiler de beklenebiliyor.

Isil olmayan etkilerle ilgili yapilmakta olan birçok bilimsel çalisma, bugün bile aradan 30 yil geçmesine karsin, bu cins elektromanyetik dalgalarin etkilerini kesin olarak ortaya koyan bulgu ya da kanitlardan çok uzak. Zaman zaman yapilan bazi yayinlarda, kanser (tümör) olasiliginin artimindan uyku bozukluklarina, bas agrisindan iktidarsizliga bir dizi bulgunun elde edildigi ileri sürülüyor. Ancak ICNIRP bilimsel kurulunun raporlarina göre bunlar çesitli nedenlerle (bilimsel yol ve yöntemlerde bazi yanlislar, veri eksiklikleri, yeterli süre incelenmemis olmalari) henüz bilimsel olarak sinanamamis durumda. Cep telefonlarindan yayilan dalgalar, hücrelerdeki moleküllerin birbirleriyle baglantisini koparacak ve hücre çekirdegindeki DNA gibi molekülleri bozacak enerjide olmadiklarindan, kansere neden olabilecek etkiyi göstermeleri genellikle beklenmiyor.

Ancak yukarida belirtildigi gibi büyük moleküllerde, hücre zarlarinda ya da hücre organellerinde bunlarin normal islevlerini bozan etkiler beklenebiliyor. Ayrica yapay olarak gen teknolojisiyle bozunmus hücrelerin elektromanyetik alanlarin etkisiyle daha da bozunup çogalma olasiligi var.

Isil olmayan etkilerle ilgili olarak, bilimsel güvenilirligi sinanmis tek bulgu, elektromanyetik dalgalarin, vücuda yerlestirilmis "kalp pili" ve benzeri aletleri bozabilmesidir. Ayrica hastane ve uçaklardaki duyarli bazi aletler de cep telefonlarindan olumsuz etkilenebiliyorlar. Buna karsilik baz istasyonlarinin çevresindeki bölgelerde yasayan kisilerdeki kalp pillerine, baz istasyonlarinin herhangi bir etki yaptigi saptanmamistir.

Cep Telefonlarindan Kaynaklanan Düsük Dozun Vücuda Etkisini Belirlemedeki Güçlükler

Tüm bu saptamalardan cep telefonlarindan yayilan dalgalarin vücutta isiyi artirma disinda baska bir etkisi olmadigi ve olamayacagi anlami da çikarilmamali. Bilim, bilindigi gibi gözlem (ölçüm), deney, karsilastirmayla sonuçlar çikarmaya ve bulgulari sinamaya dayanir ve yeni hipotezler, bilimsel yol ve yöntemler sonucu elde edilen bugünkü bulgularla gerçek duruma yaklasim sürüp gider. Cep telefonlarindan yayilan dalgalarin dokularin isisini artirmasindan baska etkilerinin bugüne kadar yapilan çalismalarla kesinlik kazanmamis olmasinin nedenleri özellikle sunlardir: dokularda olusan çok düsük dozun herhangi bir etkisinin, hücrelerin dogal korunma islevleriyle önlenerek daha hasar ortaya çikmadan giderilmesi ya da etkinin cep telefonlardan yayilan dalgalarin disindaki daha büyük baska etkilerle perdelenip saptanamamasi. Benzer durum radyoaktivite kaynakli, iyonlayici düsük radyasyon dozlarinin etkilerinde de görülüyor. Hatta Japonya'ya atilan atom bombalarinin orada olusturdugu çok daha yüksek radyasyon dozlari bile, hayatta kalabilen 100.000 kadar insanda son 60 yildir yapilan kapsamli tibbi arastirmalarin bilimsel degerlendirilmesinden (epidemiolojik çalismalardan) ortaya çiktigi gibi, vücutta kan kanseri disinda radyasyona baglanabilecek bir hasari kanitlamaktan uzak.